Lekker leven tot je erbij neervalt

door: Barbara Sanders in Vastgoedjournaal, 21/76/2013

Aan de overkant van de Atlantische Oceaan is het breed ingeburgerd: tienduizenden Amerikaanse 55-plussers kiezen er heel bewust voor om bij elkaar te leven. In hun eigen seniorenbastions, achter veilige slagbomen. Zomerkamp voor ouderen, bejaardenreservaat, grijs getto… Of gewoon een fijne en veilige woonomgeving voor leeftijdgenoten, met hun eigen specifieke woonwensen?

Een grote groep Nederlandse ouderen zag het tien jaar geleden wel zitten om onder ‘ons soort mensen’ te wonen. “De marktvraag was er wel degelijk”, zegt initiatiefnemer Alex Sievers, en directeur van het bedrijf Beyond Now, nu. “Grote vastgoedpartijen haakten al snel aan. Maar de afwachtende houding van overheden en onwennigheid van het projectteam om senioren daadwerkelijk zelf te betrekken bij de ontwikkeling zorgden voor vertraging op vertraging”, vertelt hij.

IMG_8742-1024x681

De crisis bleek de nekslag. Met als gevolg dat het zo zorgvuldig in 2003 door Alex Sievers in de grond geplante zaadje nimmer tot bloei kwam. Toch liet het idee van een Nederlandse seniorenstad hem niet los. Bang dat de belangstelling zou wegebben is hij nooit geweest. Onderzoeken en enquêtes wezen keer op keer uit dat 15-25% van de vijftigplussers hun dagen wel wilde slijten in een moderne op ouderen gerichte woonomgeving. Hij werd gesterkt door het feit dat hij regelmatig gebeld werd door fitte maar eenzame 55 plussers die vroegen wanneer die speciale wijk voor hen er eindelijk zou komen.

Eerste contouren al in kaart gebracht
Vorig jaar heeft Sievers samen met stedenbouwkundigbureau Inbo, projectontwikkelaar Blauwhoed en Syntrus Achmea Real Estate & Finance als mogelijke eindbelegger, het project nieuw leven ingeblazen. “Een enthousiast team van professionals, mensen die er echt voor gaan. De eerste contouren van Seniorenstad zijn al in kaart gebracht.”

Op dit moment voert het team gesprekken met bestuurders in vier regio’s. De locaties zijn gekozen naar aanleiding van een enquête onder geïnteresseerde senioren. De zuidrand van de Veluwe is tot nu toe favoriet voor een eerste seniorenstad. Dat sterkt het team in de gesprekken die daar momenteel worden gevoerd. Gemeenten reageren volgens Sievers enthousiast, maar er is ook angst voor segregatie en uitsluiting van mensen.

“Een slagboom naar Amerikaans model komt er zeker niet, veel te duur”, grapt Sievers. Om vervolgens op serieuze toon verder te gaan: “In een willekeurige vinexwijk met jonge gezinnen en krijsende koters worden ouderen vaak weggezet als ziek, zwak en misselijk. Daar vinden zij geen band met de buren.” Senioren kwijnen dus niet zelden weg achter de geraniums. “Wij willen juist een woonomgeving ontwikkelen waar 55-plussers graag naartoe willen, waar ze zich veilig en thuis voelen. Waar ze die geraniums gaan planten, in plaats van erachter te kruipen.” Dus geen wijk uitsluitend voor mensen die niet helemaal fit meer zijn en waar het alleen maar om zorg draait. “Het gaat om een goede leeftijdsmix van bewoners boven de 55 jaar die verbinding zoeken met elkaar, met de natuur en met aanwezige voorzieningen. Die samen langer actief willen en kunnen blijven en genieten van het leven.”

Syntrus Achmea mogelijke eindbelegger huurwoningen
Vanuit die gedachte zijn de kernwoorden – verbinden, genieten, ontplooien … leven! – ontstaan. Ouderen willen behalve gezelligheid, ook iets geven. Het moet niet alleen om materialistisch denken en handelen gaan. Ze willen iets “nalaten”, stelt Sievers. Bij Seniorenstad zijn zinvol leven en duurzaamheid belangrijk. De initiatiefnemer ziet ruimte voor ‘groene’ experimenten zoals een autoluwe wijk, waar elektrisch vervoer de boventoon voert. Sievers benadrukt dat het niet draait om het realiseren van een ‘ideale grijze samenleving’. Want: “Om een goede dynamische seniorenstad te kunnen bouwen heb je omvang nodig. Het is zeker geen woongroep.”

De ontwikkeling zal uit huur- en koopwoningen bestaan in nader te bepalen aandelen. Cocreatie staat centraal. Daar boekt projectontwikkelaar Blauwhoed al veel succes mee. “Wij weten veel, maar niet alles. Daarom is de input van de doelgroep van groot belang”, vertelt Sievers. Al is het geen cpo-project. Syntrus Achmea Real Estate & Finance, dat nu veelal belegt in het middensegment van de huurmarkt, onderzoekt de mogelijkheden om dit soort projecten toe te voegen aan de portefeuille. Volgens Sievers zal er meteen fors geld moeten worden gepompt in de aankleding van een nieuwe wijk.

Want het is niet de bedoeling dat mensen jarenlang in een bouwput wonen en verstoken blijven van allerlei voorzieningen. “En dat vraagt om een andere kijk op exploitatie. De stad zal sterk moeten leunen op vrijwilligerswerk om de voorzieningen exploitabel te houden”, weet Sievers. “Bewoners zullen dus zelf de handen uit de mouwen moeten steken.“

Orgware is grootse hindernis
Volgens de BeyondNow-directeur is dat aspect, naast een aantal macro-economische omstandigheden, meteen de grootste uitdaging in het hele verhaal. “Het grootste obstakel is niet de hardware (stenen stapelen) of de software (marketing), maar de orgware. Zorgen dat deze wijk een soepel geoliede machine blijft.”

Op de vraag waarom er geen corporaties betrokken zijn bij de plannen zegt Sievers dat veel sociale huisvesters door de nieuwe heffingen geen geld hebben om te investeren. Kans dat er zonder initiële investeringen van die sociale huisvesters wel eens een elitair dorp, het domein van welgestelde babyboomers, zou kunnen verrijzen, bestrijdt Sievers met klem. “Bedoeling is juist dat mensen van alle rangen en standen zich er straks thuis voelen.”

De realiteit is dat senioren graag samen iets willen en misschien ook wel moeten, met de afnemende verzorgingsstaat. Dat besef zal de ontwikkeling en bouw van seniorensteden een behoorlijke duw in de rug geven. Sievers: “Zo’n wijk biedt een oplossing voor vraagstukken op het gebied van welzijn en zorg. Bovendien geeft het de woningmarkt die broodnodige zet.”

Wonen is meer dan het huis waarin je woont

12 juni, 2013

Een woonomgeving waar Senioren samen een actief leven leiden. Het is de visie van Alex Sievers van Beyond Now, één van de initiatiefnemers van Senior Smart Living; een nog te bouwen groene wijk speciaal voor levenslustige 55-plussers. In een interview met Goedenwel schetst hij zijn plan voor een omgeving waar wonen veel meer is dan het huis waarin je woont.

20130529-Schets-voor-Seniorenstad-AH

Seniorenstad is een plan van Blauwhoed, Syntrus Achmea, Inbo en Beyond Now. Een ambitieus plan weet Sievers, maar hij hoopt dat volgend jaar begonnen kan worden met de bouw van Seniorenstad. Dat moet een leefomgeving speciaal voor 55-plussers worden. Dan moet je niet denken aan de vele aanleunwoningen en serviceflats die Nederland telt, maar aan een woonomgeving die allesbehalve een zorgsfeer uitademt. Een wijk in het groen waar het zwembad om de hoek zit, net zoals het café en de tennisbaan. ‘Een omgeving voor mensen die zich niet als ziek, zwak en misselijk laten wegzetten omdat ze senior zijn, maar samen langer actief willen en kunnen blijven.’

‘We willen geen gemiddelde anonieme wijk maken maar een wereld die dicht bij de mensen staat. Wonen is namelijk meer dan het huisje waarin je woont.’ Vanuit die gedachte zijn de kernwoorden – verbinden, genieten, ontplooien … leven! – ontstaan. Woorden die Sievers op verschillende manieren wil terugbrengen in Seniorenstad. Dan gaat het om het met elkaar in contact brengen van bewoners binnen en buiten Seniorenstad, maar ook over de verbinding tussen de natuur en de bewoning.

Zoeken naar gedeelde passies

‘Seniorenstad moet niet alleen een omgeving worden waar mensen elkaar ontmoeten, sporten, wandelen en zwemmen’, vervolgt Sievers. ‘Je moet er ook iets kunnen doen wat meer diepgang heeft. Mensen willen het vakantiegevoel, maar ook iets geven en nalaten. Seniorenstad gaat dus ook over zinvol leven en duurzaamheid. Daarom is één van de kernwoorden ontplooien. Dat kan je denken aan zelfontplooiing, maar ook aan iets doen voor iemand anders. Jij leert de één schilderen of twitteren en de ander leert jou koken of aerobics. Je helpt je buren te genieten van het leven en zij helpen jou.’

‘Mensen vinden het belangrijk om ergens bij te horen. Dus ik ga ervan uit dat mensen elkaar in Seniorenstad opzoeken.’ In de Amerikaanse variant van Seniorenstad – Sun City – zijn maar liefst honderdvijftig hobbyclubjes, vertelt Sievers. ‘Ze hebben daar de regel dat als meer dan twee mensen iets willen er dan een beetje geld vrijkomt om een club te beginnen.’ Daarmee wordt niet alleen ontplooiing in de hand gewerkt, maar ook gewerkt aan het verbinden van bewoners.

Het leven is het waard om geleefd te worden

Eén van de meest gehoorde kanttekeningen bij het plan voor Seniorenstad is dat het segregatie in de hand zou werken, vertelt Sievers. Zelf ziet hij dat anders. ‘Ik denk dat Seniorenstad haar inwoners juist niet afscheidt van de rest van de wereld, maar zorgt dat ze zich thuis en veilig voelen in hun woonomgeving. Seniorenstad gaat over jezelf niet opsluiten tussen vier muren, over je vrienden, een actief leven leiden, lachen en gerespecteerd worden. In Seniorenstad ga je niet achter de geraniums zitten, maar zet je ze lekker in je tuin! Het gaat om het gevoel dat het leven het waard is om geleefd te worden. Uit verschillende onderzoeken blijkt namelijk dat mensen die zich thuis voelen zich actiever inzetten voor hun straat, buurt en samenleving.’

‘Hoe wilt u wonen in Seniorenstad?’

‘Omdat we de 55-plussers belangrijk vinden betrekken we hen actief bij de ontwikkeling van de woonomgeving. Dat gebeurt onder meer tijdens workshops waar geïnteresseerden vertellen welke voorzieningen zij graag in hun omgeving hebben, hoe zij hun leven zien in Seniorenstad en welke rollen ze ambiëren.’ Naast workshops gebruiken de  initiatiefnemers van Seniorenstad ook een online enquête om ideeën te toetsen en te delen. Deze is te vinden op www.seniorenstad.nl. Uw bijdrage wordt gewaardeerd.

 

 

 

 

Seniorenstad op Goed en Wel

Als jij denkt aan jouw toekomst op woongebied, hoe zie je die dan voor je? Woon je over tien jaar nog in je huidige huis of ben je inmiddels verhuisd naar een levensloopwoning? Wil je vertoeven tussen de jonge gezinnen of vestig je je liever in een omgeving met actieve leeftijdsgenoten? Wil jij voorlopig nog lang niet achter de geraniums zitten, maar de bloemetjes buitenzetten met andere 55-plussers? Dan is Seniorenstad misschien iets voor jou.

7185140_m

Lees verder

De toekomst van ons verleden

Artikel van Ties Joosten in De Nieuwe Pers, 1/3/2013

WAAR WOONT OMA STRAKS?

Tekst: Ties Joosten / 1 maa – 17:15

Om de vergrijzing betaalbaar te houden wil het kabinet dat onze oudjes zo lang mogelijk thuis en zelfstandig blijven wonen. Daarom mogen bejaarden die weinig zorg nodig hebben in de toekomst geen verpleeg- of verzorgingshuis meer in. Het gevolg: tussen nu en 2020 zullen achthonderd van de tweeduizend verpleeg- en verzorgingslocaties hun deuren moeten sluiten, zo berekende Bureau Berenschot. Maar waar moet oma dan gaan wonen?

Mantelzorg: de ouders bij de kinderen thuis

We zouden onze ouders natuurlijk gewoon zelf in huis kunnen nemen. En, zo blijkt, dat vinden we helemaal niet erg om te doen. Vijftig procent van de Nederlanders tussen de 18 en 50 jaar zou het prima vinden de ouders in huis te nemen. Is natuurlijk ook wel handig: kan oma de kinderen tussen de middag opvangen terwijl de ouders hard aan hun carrière poetsen.

Maar (en dit is een grote maar): onze oudjes willen zelf helemaal niet. Maar liefst 84 procent van de Nederlandse 50-plussers wil niet meer bij de eigen kinderen in huis wonen. Uit De Nationale 50+ Woonenquête uit 2006 blijkt dat 71 procent van de senioren de voorkeur geeft aan een eigen, eenvoudig aan te passen woning. De ouderen van nu willen zo lang mogelijk zelfstandig, actief en vrij blijven.

Levensloopbestendige woningen

Zoals Frans van Emmerik, 65 jaar, die in 2010 in een appartementencomplex voor “de vitale 50-plusser zonder thuiswonende kinderen” in Purmerend is gaan wonen. Aan de andere kant van de lijn klinkt een zucht van verlichting als hem wordt gevraagd hoe het wonen nu bevalt. “Ik vind het héérlijk”, zegt hij. “Hiervoor woonden wij in een eengezinswoning. Van de drie slaapkamers stonden er twee leeg, die je wel moet schoonhouden. Moet je telkens met zo’n loodzware stofzuiger de trap op. En dan de tuin! Ik kon er het enthousiasme niet meer voor opbrengen.” Het appartement van Van Emmerik en zijn vrouw is zo ontworpen dat zij er ook kunnen blijven wonen als ze meer zorg nodig hebben. Er zijn geen drempels, de deuren zijn breed en om de hoek zit een medische zorginstelling. “Als je zo’n kans krijgt moet je hem met beide handen aangrijpen”, zegt Van Emmerik.

Levensloopbestendige woningen, zoals die van Van Emmerik en zijn vrouw, zijn echter schaars. “Als we een leegstaand appartement op de website zetten is het binnen een mum van tijd weg”, zegt een medewerkster van Van Emmeriks woningcorporatie Intermaris.

vogelvlucht 72dpi

Seniorenstad

De roep om meer zelfstandige woonruimte heeft Alex Sievers goed begrepen. Hij wil namelijk een heuse seniorenstad met op den duur duizend tot vijftienhonderd woningen gaan bouwen. “De ouderen van nu zoeken naar verbinding en ze willen hun leven delen met gelijkgestemden. En ze willen zo lang mogelijk genieten van een actief en comfortabel leven. Daarom komen er in de seniorenstad allerlei voorzieningen: een zwembad, een theater en ruimtes om cursussen te volgen en te geven.”

Volgens Sievers hoeft dit allemaal niet veel te kosten. Hij denkt dat alle voorzieningen beheerd kunnen worden voor een bijdrage van vijftig euro per inwoner per maand. “We zoeken dan ook naar ouderen die het leuk vinden om vrijwillig aan de gemeenschap bij te dragen. Zo houden we de kosten laag en creëren we een leuke en dynamische stad.” Sievers bestrijdt dan ook dat de seniorenstad vooral een plek wordt voor de meer welgestelde 50-plusser. “We mikken op de grote groep senioren tussen de groep die iedere zomer met een caravan en voortent op de camping staat en de groep die ieder jaar overwintert in Spanje. Ik ga er van uit dat we met dit concept ongeveer tien procent van de senioren aanspreken.”

Sievers is inmiddels met twee gemeentes in gesprek om de seniorenstad te realiseren. “De nood is echt aan de man. Van het kabinet moeten ouderen zo lang mogelijk thuis blijven wonen. Dat willen zij best, maar ze hebben geen zin om tien jaar op een leuke woning te wachten. Als alles goed gaat hoop ik in 2014 met de bouw te kunnen beginnen.”