Top tien woonconcepten voor senioren: omzien naar elkaar hét centrale thema

Yvonne Witter beschrijft op stedebouwarchitectuur.nl tien woonconcepten voor senioren. Ook ons project ParkEntree, dat Blauwhoed, Beyond Now, Inbo, Vitaal&Zo, de gemeente Schiedam en Bots Bouw samen realiseerden vinden we terug op deze lijst. Bijzonder aan ParkEntree is de manier waarop we hospitality organiseren samen met de bewoners, waarbij de regie blijft liggen waar die hoort: bij de bewoners zelf.

Klik hier om het artikel te lezen op stedebouwarchitectuur.nl

Op de foto enkele van de tien huurwoningen in ParkEntree. Daarnaast zijn er 79 koopwoningen in diverse uitvoeringen. En een lounge met daarin onder meer een semi-professionele keuken, een fitness ruimte en een logeerunit. Deze lounge, één van de bijzondere elementen in onze community, wordt begin volgend jaar opgeleverd.

Een complete woonbuurt voor de actieve 50-plusser

Interview van Platform31 met Tineke Groenewegen, Blauwhoed

Het idee van Senior Smart Living, een woonconcept voor actieve senioren, begon in 2014 met een krantenknipsel over beschikbare bouwgrond voor eengezinswoningen in Schiedam. Tineke Groenewegen van projectontwikkelaar Blauwhoed kreeg het krantenknipsel van haar schoonvader. Zij zag direct mogelijkheden voor een woonplek voor senioren. Vijftigplussers zijn volgens Groenewegen één van de grootste én belangrijkste groepen in onze maatschappij. “Het zijn de mantelzorgers van hun ouders en de oppas voor de kleinkinderen.” De ontwikkelaars gingen in gesprek met mensen uit de doelgroep en vroegen hoe hun ideale leefomgeving eruit zou moeten zien. Zo startte de ontwikkeling van een complete woonbuurt voor senioren in Schiedam: ParkEntree.

“Meedenken en meepraten over je toekomstige woning, dat wil toch iedereen?”, stelt Groenewegen. Met de ontwikkeling van ParkEntree wijkt Blauwhoed af van hoe het in bouwprojecten meestal gaat; dat de ideeën van de projectontwikkelaars leidend zijn. “Samen met onze partners, architectenbureau INBO architecten, conceptontwikkelaar Beyond Now, de gemeente Schiedam en stichting Vitaal&Zo, dachten we na over op welke manier bewoners hierbij betrokken konden worden.” Ze kwamen tot de conclusie dat senioren wél willen meepraten en denken, maar dat zij géén bemoeienis willen met zaken als financiering en de technische kanten van de ontwikkeling. “Over de wet- en regelgeving en financiën maken wij ons wel druk”, zegt Groenewegen. Blauwhoed ging samen met samenwerkingspartner Alex Sievers van Beyond Now met bewoners in gesprek: ‘Hoe zouden jullie je woonomgeving willen inrichten?’ Toekomstige bewoners dachten in co-creatiesessies mee over de woningen, zoals het al dan niet hebben van een balkon, de indeling van appartementen, een gemeenschappelijke ruimte en de inrichting van de binnentuin.

woonvarianten-senioren

Samen in de lounge

Zo werd onder meer besloten dat er een lounge moest komen. “De gemeenschappelijke lounge is er voor iedere bewoner. Je kunt er bijvoorbeeld koken met vrienden, een kop koffie drinken met de buren of een computercursus geven of volgen.” Met behulp van geld van lokale investeerders is de lounge gefinancierd. De hospitality manager van stichting Vitaal&Zo gaat de lounge beheren en ondersteunt bewoners bij de organisatie van gemeenschappelijke activiteiten in deze ruimte en daarbuiten. “Bijvoorbeeld een excursie of met elkaar uit eten”, noemt Groenewegen. Hoe dit precies uitpakt zal nog blijken, de lounge wordt bijna opgeleverd. Groenewegen heeft goede hoop op een fijn groepsproces: “Al tijdens de bouw is geïnvesteerd in de groepsvorming door voor de toekomstige bewoners activiteiten te organiseren.” Ook worden bewoners allemaal lid van de ‘ParkEntree-vereniging’. Van de servicekosten die zij betalen wordt onder meer die hospitality manager en de huur van de lounge gefinancierd. “Doordat deze kosten over bijna honderd huishoudens worden verspreid, betalen ze per huishouden een relatief laag bedrag”, zegt Groenewegen.

Steun van de gemeente

Dat op deze locatie seniorenwoningen zouden komen, was niet vanzelfsprekend. Groenewegen: “Met het bouwen van eengezinswoningen had de gemeente waarschijnlijk meer geld voor hun grond gekregen.” De ervaring van Groenewegen is dat als gemeenten naar de korte termijn kijken deze woningen voor senioren voor de gemeente financieel minder aantrekkelijk zijn. Op de lange termijn levert een voorziening als ParkEntree volgens Groenewegen juist besparingen op. Waar zit hem dat in? “In de uitgaven voor maatschappelijke ondersteuning en zorg, vanwege het sociale aspect én omdat het eenzaamheid vermindert.” Ook de gemeente Schiedam was overtuigd geraakt van de voordelen en maakte zich hard voor de komst van ParkEntree. Vooral de steun van de wethouder wonen én de wethouder zorg was essentieel bij het krijgen van de beschikbare gemeentelijke bouwgrond. Zij zagen zoveel potentie in het ParkEntree-plan, dat ze besloten geen tender te openen, maar de grond voor een marktconforme grondwaarde te verkopen aan projectontwikkelaar Blauwhoed. Die waarde is met een taxatie bepaald, zodat die voldoet aan de eisen van de markt. Met de beschikbare grond kon de ontwikkeling van ParkEntree beginnen. Nu, vijf jaar later, staan de 79 koophuizen en 10 middeldure huurappartementen er. “Een uitzonderlijke korte ontwikkelperiode”, vertelt Groenewegen tevreden.

Positieve verhuisredenen

Welke rol speelt zorg bij het wonen in ParkEntree? “Ik ben er groot voorstander van om wonen voor senioren los te koppelen van zorg”, vertelt Groenewegen. “Veruit de meeste senioren hebben geen ondersteuning nodig.” Volgens haar schrikt het vitale en jongere senioren af als woningen teveel zijn ingericht op zorg. De gezonde senior voelt zich dan niet aangesproken. Wel wil ParkEntree de vitaliteit van de bewoners bevorderen. “We doen er veel aan om onze bewoners hierin te faciliteren. We gaan bijvoorbeeld een samenwerking aan met een lokale sportschool en met de sauna.” Het concept ParkEntree zet in op ‘positieve verhuisredenen’ voor senioren. Groenewegen: “Verhuizen moet geen gedwongen zaak zijn, laat het een stap naar een nieuwe uitdaging zijn, dán maak je verhuis- en woonplezier.” En wat als bewoners wel een zorg- of begeleidingsvraag hebben? “Je voorkomt niet dat de 70-plusser soms een extra handje nodig heeft”, aldus Groenewegen. “We leggen contact met de lokale zorginstanties zodra het nodig is en er is ruimte voor een spreekkamer bij de lounge. Dat maakt dat straks, als dat nodig is, gemakkelijk een beroep gedaan kan worden op zorgverleners.”

Zo goed als klaar

“De eerste bewoners zijn ingetrokken en maken het goed. Al de overige woningen zijn verkocht. Die bewoners maken spoedig hun intrek.” Nu de bouw zo goed als klaar is, neemt Vitaal&Zo het beheer over. “Ons werk als projectontwikkelaar zit er dus bijna op”, sluit Groenewegen af. Van krantenknipsel tot complete woonbuurt in vijf jaar tijd: Groenewegen kijkt er met trots op terug.

Symposium ParkEntree

Vorige week organiseerde het Kenniscentrum60Plus een symposium over ParkEntree in Schiedam, het woonproject voor 55-plussers dat Beyond Now met Blauwhoed en Inbo ontwikkelde. Samen met Yvonne van Mierlo van Blauwhoed mochten wij de aftrap verzorgen, in de vorm van een inleiding over de waarde van een project als ParkEntree en een rondleiding langs en in de woningen. De insteek in ons verhaal is dat nog steeds veel te weinig woonconcepten worden gerealiseerd voor de doelgroep actieve senior. En dat terwijl de vergrijzing zich steeds meer laat zien. Aan de ene kant onderkennen we steeds meer dat de actieve senior een grote waarde heeft voor de samenleving – vanuit kennis, ervaring, netwerk en soms ook kapitaal. Aan de andere kant is die actieve senior niet sexy of hip, en willen we niet of nauwelijks moeite doen om ze in onze gemeente een uitdagende en prikkelende woonomgeving te bieden. Anders overigens dan de gemeente Schiedam, die wel degelijk haar nek heeft uitgestoken om de actieve senior te willen behouden voor haar stad. En zie, dat heeft meer opgeleverd dan de ambitie was. Zo’n 40% van de kopers in ParkEntree komt van buiten Schiedam 🙂

Een mooi voorbeeld van die senioren van buiten zijn Vincent en Marian de Graaf, beiden ook panellid tijdens het symposium. Nu nog Rotterdammers, maar als hun hofappartement is opgeleverd verhuizen zij ook naar Schiedam. Ze zijn in de zeventig, werken allebei, hebben veel oog voor kwaliteit en willen hun ervaringen graag delen met anderen. Vincent: “We wonen nu in een mooi appartement, maar contacten met anderen in het complex zijn mondjesmaat. Iedereen is vooral bezig met zichzelf. In ParkEntree ervaren we nu al een ander soort saamhorigheid. Terwijl we er nog niet eens wonen.” En Marian: “die lounge in ParkEntree lijkt me geweldig als basis voor ontmoetingen en andere leuke dingen. Ik verheug me er zeer op om naar ParkEntree te verhuizen”.

Op de website van het Kenniscentrum60Plus en Wonen na 60 is een beeldverslag van het symposium opgenomen.

Oud nieuws

Nu de bouw van de eerste Senior Smart Living in volle gang is, de eerste ongeveer 50 woningen zijn opgeleverd en de organisatiestructuur is bekrachtigd is misschien aardig om te zien wat de aanleiding was voor het concept.

Op https://www.beyondnow.nl/publicaties-seniorenstad/ is een greep uit de vele geschreven media opgenomen die tussen 2003 en 2012 veel aandacht heeft besteed aan wat we toen ‘Seniorenstad een eigenzinnig dorp’ noemden. Deze seniorenstad is iets grootschaliger dan ons project ParkEntree in Schiedam, maar gaat verder uit van dezelfde waarden en invalshoeken.

Wordt hier de woningnood opgelost

Erwin Buter schreef voor de mei-editie van Eigen Huis Magazine een artikel over de relatie tussen vakantieparken en de woningmarkt. Speciale aandacht in dit artikel gaat uit naar ons project Città Romana in Hellevoetsluis. In Città Romana werken we aan een woonomgeving voor actieve senioren. Voorzieningen als een overdekt zwembad, een sauna en een restaurant zijn al gerealiseerd.

ParkEntree, Schiedam

De bouwwerkzaamheden in Schiedam zijn in volle gang, en er wordt in allerlei verschillende stadia hard gewerkt aan het eerste project met label Senior Smart Living. Het verst gevorderd zijn de werkzaamheden aan de westkant van de Parkweg. Sterker nog, hier zijn in november de eerste 13 bungalows opgeleverd. De aannemer heeft zijn werk gedaan, en nu zijn de kopers hard bezig met de inrichting en de aankomende verhuizingen.

Aan de oostkant van de Parkweg komt nog een veertiental bungalows. Een deel daarvan zal nog deze maand worden opgeleverd, de andere volgen vroeg in het nieuwe jaar, zo is de verwachting. In oktober hebben de kopers ook al een kijkje kunnen nemen in hun toekomstige huizen. Toen is door de aannemer een kijkdag georganiseerd.

Kort daarop volgde een tweede kijkdag. Nu waren de Singelappartementen aan bod. In dit blok komen twee-, drie – en vierkamerappartementen én een drietal penthouses. De oplevering van dit blok staat zo tegen de zomer gepland.

Min of meer tegelijk met de kijkdag in november is gestart met de bouw van het laatste plandeel, de Hofappartementen. Net als de eerder genoemde woningen zijn dit ook koopwoningen en net als de andere ook allemaal al verkocht. Bijzonder is dat in dit blok ook de lounge een plek krijgt.

Op de kop van het oostelijk deel van ParkEntree krijgt tot slot het blokje Singelwoningen ook al echt vorm. Hier komt een tiental vrije sectorhuurwoningen. De verhuur is nog niet gestart maar zal ergens in de zomer starten.

Veel belangstelling voor seniorenwoningen op Città Romana

Op 8 november schreef Groot Hellevoet over &Città Romana. Klik hier om het artikel te lezen op groothellevoet.nl

Hellevoetsluis – Città Romana hield afgelopen zaterdag een informatiemarkt over wonen op Città Romana. Momenteel kan dat nog niet omdat het bestemmingsplan voor het park recreatie is, maar daar wil het park verandering in brengen. 

Op de informatiemarkt stonden verschillende stands om uitleg te geven over wonen op het park, buiten zijn twee modelwoningen open voor bezichtiging.

Volgens directeur Johan Janzen heeft Città Romana geen grote toekomst in de toeristische industrie. Daarom zijn ze al jaren bezig met een alternatief, een woonwijk voor senioren. Hiervoor moet de gemeente nog wel toestemming geven en dat kan volgens Janzen nog wel even duren. Om aan de gemeente te laten zien hoeveel belangstelling er is voor dit project verzamelen ze de handtekeningen van belangstellenden. Aan het einde van de dag zijn er 250 handtekeningen ontvangen.

Een kwartier voor de opening van de informatiemarkt stond er volgens Mellanie Snoeij, resort manager van Città Romana, al een grote rij voor de receptie. Veel belangstelling is er zeker. “We hebben boven de 400 aanmeldingen”, vertelt Snoeij. “We hebben de dag in tweeën moeten splitsen zodat niet iedereen in één keer zou komen.” De modelwoningen zaten ook tot de nok vol met voornamelijk senioren op zoek naar een woning. Vooral de modelwoning met een slaapkamer op de begaande grond is erg interessant voor veel bezoekers. Het is de bedoeling dat de woningen geschikt worden gemaakt voor senioren.

Dat er zo veel mensen afkomen op deze informatiemarkt is niet gek. Volgens Alex Sievers van Città Romana is er te weinig accommodatie voor ouderen. Die stelling hoor je de hele dag overal terug, zeker onder de bezoekers. Zo ook bij mevrouw Lugtenburg. Zij zoekt al een tijdje met haar man voor een nieuwe woning. “Er zijn er gewoon veel te weinig,” vertelt ze. “Als je wat ouder wordt en je kan de trappen niet meer op dan is het erg belangrijk dat je op een gegeven moment een huis hebt waar je alles gelijkvloers hebt.” Haar man knikt instemmend. “Hellevoetsluis bouwt te weinig voor de 55+ groep die er aan komt”, voegt hij toe.

Op dit moment staan er 263 woningen op Città Romana. Het idee is om een groot deel van deze woningen uiteindelijk beschikbaar te maken voor permanent wonen, met name voor senioren. Volgens Janzen zitten daar alleen maar voordelen aan. Zo zou niet alleen het park beter benut worden, maar ook de zorg efficiënter omdat veel zorgbehoevenden bij elkaar wonen. Daarnaast zou het meer kansen bieden voor starters omdat senioren van Hellevoetsluis naar Città Romana zouden verhuizen. “Wij begrijpen dat de gemeente het gebied van Città Romana als recreatiegebied wil behouden”, vertelt Janzen “Maar toerisme als markt, is een markt die er gewoon niet is.”

Herbestemming vakantiepark

Welkom op Città Romana! Wij hebben de ambitie om ons prachtige vakantiepark in Hellevoetsluis geheel of gedeeltelijk te herbestemmen tot een woonbuurt voor 50-plussers. Op Cittá Romana staan nu 263 vakantiewoningen, mooi in het groen en vaak aan het water. De meeste vakantiewoningen zijn ongeveer 90 m2 groot en hebben een woon- en slaapkamer op de begane grond. Daarnaast is er op het park een voorzieningencentrum aanwezig met daarin onder meer een zwembad met sauna, een restaurant, een bar, een beautysalon en een massagestudio. In onze plannen voegen we hier nog andere voorzieningen aan toe. Het Haringvliet ligt op steenworp afstand en naar de stadskern van Hellevoetsluis en de Noordzee is het slechts enkele minuten fietsen. Bovendien stopt de bus voor de deur van het vakantiepark. 

Op 3 november organiseerden we een eerste informatiemiddag om te vertellen over de plannen van Città Romana, om enkele modelwoningen te kunnen laten zien en om mensen de mogelijkheid te bieden om te voorinschrijven voor een woning. En daarnaast om alvast iets van de sfeer te laten proeven in een schilderworkshop, een wijnproeverij, een dansles en door contact te maken met andere aanwezige Hellevoetse partijen zoals de Kunstuitleen en Directzorg.

Meer dan 500 bezoekers waren aanwezig op de derde november. “Wij vonden het een geslaagde bijeenkomst, de animo was veel groter dan wij hadden verwacht” zegt de familie Kalkar. “Wij dachten veel bekende en kennissen tegen te komen, maar we zagen veel onbekende mensen. Ik zag op de inschrijflijsten mensen zelfs uit Hilversum”.  

De redenen voor de grote belangstelling onder senioren voor wonen op Città Romana heeft twee invalshoeken, zo ondervonden  wij, in gesprek met verschillende bezoekers. Enerzijds is het de al aanwezige sfeer met bungalows in het groen, en anderzijds de mogelijkheid die Città Romana biedt om actief te zijn met leeftijdsgenoten.

In de woorden van de heer Kroos: “Wij vinden het best aantrekkelijk om in een vrijstaande woning met een landelijk uitzicht in toeristisch aantrekkelijke omgeving te wonen. Dat maakt ons zo blij, wij hebben alles wat ons rust biedt op één locatie. Wat wilt een mens nog meer! De tuin is er ook al. Ik ben een echte BBQ liefhebber. Op dat vlak zou ik graag meehelpen dingen te organiseren. Ik vind het ook heel belangrijk om de onderhoud van het park gezamenlijk aan te pakken. Samen genieten en bestrijden van eenzaamheid, dat is mijn slogan!

Ook Bets Keereweer is meer dan geïnteresseerd in een woning op Citta Romana. “Het zijn prachtige, privacy-proof woningen voor actieve senioren als wij! Wij willen graag hier wonen omdat onze huidige woning te groot is. De woningen in Città Romana hebben een tuin, zijn dicht bij het strand en alles waar wij opzoek naar zijn is aanwezig. Wij vinden dat heerlijk om met gelijkgestemde leeftijd genoten in een complex te wonen, want je begrijpt elkaars taal. Kent elkaars behoeftes. Het is een prettig gevoel dat je rustig een tv programma op de bank kunt volgen, zonder overlast te hebben van muziek van je boven of je naaste buren”.

Ze vervolgt “Wij vinden het prettig om elkaar uit de eenzaamheid te houden. Wij zijn nog energiek en met leeftijdsgenoten onderneem je eerder iets leuks, want je hebt over het algemeen een beetje hetzelfde tempo en interesses. Wat wij heerlijk vinden is het stukje natuur, de stand wandelingen die je kan doen met een gerust hart, je voelt je veilig in de omgeving van Città Romana, je houdt elkaar toch wel een beetje in de gaten, kunt hulp bieden als mensen hulpbehoevend zijn. Ik zou zo graag een groep mensen willen begeleiden met dagjes uit, hun een mooie dag bezorgen.  Ik ben op dit moment in mijn eigen wijk ook bezig om ouderen uit hun eenzaamheid te helpen, dat zou ik dolgraag in Città Romana willen voortzetten. De gemeente moet ons gunnen om in alle rust onze laatste dagen met gelijkgestemde senioren door te brengen, dat hebben wij dik verdiend.

Klik hier voor meer informatie over wonen op Città Romana.

Inclusief ontwikkelen

Joost Zonneveld schreef voor Ruimte & Wonen een artikel over ParkEntree: Inclusief ontwikkelen als ontwikkelingsperspectief. Klik om het artikel te op Ruimte en wonen.nl

ParkEntree in Schiedam is een buurt in aanbouw met twee hofjes voor senioren. Projectontwikkelaar Blauwhoed, conceptontwikkelaar Beyond Now en Inbo bouwen in de voormalige aandachtswijk Nieuwland aan een moderne seniorengemeenschap. Inclusief ontwikkelen blijkt niet zozeer om de stenen te draaien, des te meer om de kunst van community building en moeite doen om over grenzen heen te kijken.

We zijn allebei rond de zestig jaar en onze kinderen zijn het huis uit. In een deel van het huis, de vroegere slaapkamers van onze kinderen, komen we niet meer. We wilden daarom kleiner gaan wonen en toen las mijn vrouw Jane over het nieuwbouwproject ParkEntree met het concept Senior Smart Living in de krant. En dat leek ideaal voor ons te zijn,” zegt Gerard van Kreuningen. “We wilden namelijk wel in Schiedam blijven. Een van onze kinderen woont hier, we hebben vrienden in de buurt en zijn lid van verschillende verenigingen. Ons sociale leven wilden we niet kwijt.” Tegelijkertijd hopen Gerard en Jane dat hun nieuwe omgeving daar straks nog iets aan toevoegt. Gerard: “Mijn vrouw Jane vindt het leuk en belangrijk om met andere mensen dingen te ondernemen en die mogelijkheid is er straks ook. Ik kan soms genoeg hebben aan het lezen van de krant, maar ook ik vind het een prettig idee dat als we straks ouder zijn nog lang in goede gezondheid in onze woning kunnen blijven wonen en dat de bewoners van ParkEntree elkaar dan ook kunnen bijstaan.” Marian en Vincent de Graaff hebben ook een woning gekocht in ParkEntree. “Wij zijn echt voor de plus gegaan, voor de toegevoegde waarde van een gemeenschappelijke ruimte waar we met andere bewoners leuke dingen kunnen organiseren,” zegt Vincent de Graaff, “wij zijn niet zo van de geraniums. En van zappen houden we ook niet.” Marian en Vincent de Graaff zijn beide de zeventig gepasseerd en staan volop in het leven. “We werken allebei nog omdat we niet willen stoppen, maar dat zal ooit toch een keer ophouden. Het is dan heel prettig om andere mensen om je heen te hebben. Om uitstapjes te maken, kookcursussen te organiseren of naar een muziekuitvoering te gaan.”

Gemeenschap
Het nieuwbouwproject ParkEntree in Schiedam is momenteel in aanbouw en bestaat straks uit 79 gelijkvloerse koopwoningen en tien vrije sector huurwoningen, verdeeld over twee hoven met daarbinnen een gemeenschappelijke tuin. De woningen variëren in grootte van 60 tot 140 vierkante meter en de appartementen, bungalows en twee penthouses kostten tussen de 150 en 350 duizend euro. Ze zijn inmiddels allemaal verkocht en de eerste woningen worden naar verwachting nog dit jaar opgeleverd. Het verbaast Tineke Groenewegen van projectontwikkelaar Blauwhoed niet dat de woningen populair zijn. “Er wordt wel eens beweerd dat senioren niet snel verhuizen, maar dat ligt meer aan de beperkte keuze die er over het algemeen is. Als je voor en met de doelgroep ontwikkelt, dan blijkt het tegendeel het geval.” ParkEntree richt zich op de groeiende groep actieve senioren in Nederland, iets waar Alex Sievers met zijn bedrijf Beyond Now zich al langere tijd mee bezighoudt. Sievers ontwikkelt niet de stenen, maar de gemeenschap die de bewoners na hun intrek in de woningen gaan vormen. “Er is straks een gastvrouw die de bewoners faciliteert om in de lounge, de gemeenschappelijke binnenruimte, activiteiten te organiseren.” Voor die service en het gebruik van de lounge betalen de bewoners straks een maandelijkse bijdrage van zo’n zestig euro per huishouden.

Seniorensteden
Het concept van een seniorengemeenschap waar de bewoners ondersteund worden om van alles gezamenlijk te organiseren, komt uit de Verenigde Staten. Alex Sievers probeert Nederland al zo’n vijftien jaar rijp te maken voor het idee van een seniorencommunity, iets waaraan op de website van ParkEntree ook gerefereerd wordt. In de Verenigde Staten, met name in het immer zonnige Florida, is het al decennia lang heel gewoon dat gepensioneerden in plekken als Sun City op een actieve manier genieten van hun oude dag. “Daar gaat het om seniorensteden van duizenden mensen waar zij kunnen sporten, waar TED talks gehouden worden, noem maar op. In Nederland past een kleinere schaal beter,” zegt Sievers, “maar het idee is hetzelfde. Steeds meer senioren zijn heel vitaal en willen samen leuke dingen doen en zich ook bijvoorbeeld in kunst en cultuur blijven verdiepen.” De eerste bewoners van ParkEntree hebben een leeftijd die varieert van 47 tot 84 jaar. “De leeftijdsgrens van 50 jaar is niet heel strak, maar we hebben ook enkele mensen afgewezen die te jong waren. Het idee is namelijk wel dat hier straks mensen wonen die ook tijd hebben om met elkaar iets te doen. Daar blijft weinig van over als iedereen overdag werkt.”

Netwerken
Seniorensteden in Amerika zijn niet alleen veel groter, het zijn ook gemeenschappen op privaat terrein die zich afsluiten van de omgeving. In ParkEntree is dat juist niet het geval. Nog voordat één van de bewoners de sleutel van de toekomstige woning in handen heeft, wordt stevig geïnvesteerd in het bouwen van netwerken. “Dat is wat wij onder inclusief ontwikkelen verstaan,” zegt Groenewegen, “we hebben veel tijd geïnvesteerd in het bouwen van een gemeenschap van toekomstige bewoners. Alex brengt de groep bewoners nu al bij elkaar, bijvoorbeeld door een rondleiding door Schiedam te organiseren. We hebben het ‘zo wil ik wel 150 jaar worden woonsfeer- spel’ gespeeld om woonwensen van onze doelgroep naar boven te krijgen. En we praten met bewoners over de vormgeving van de tuin, over een veilige woonomgeving en over de inrichting van de gemeenschappelijke lounge.” Soms gaat het om kleine dingen, zegt Groenewegen: “Omdat bewoners van ParkEntree niet alleen toegang hebben tot hun eigen woning, maar ook tot de gemeenschappelijke lounge, is het idee geopperd om een sleutelkaart te gaan gebruiken. Dat scheelt een heleboel sleutels. “Doordat bewoners vooraf over grote en kleine dingen mee denken, wordt deze buurt hun plek, nog voordat zij er wonen.” En dat is niet het enige. Sievers: “Vlakbij is een middelbare school. In eerste instantie misschien niet een logische plek om eens te gaan praten, maar daar staan ‘s avonds ruimtes leeg die onze bewoners zouden kunnen gebruiken. En op sociaal vlak zijn er ook al contacten gelegd. Om ParkEntree staan eengezinswoningen, de eerste ideeën om voor senioren boodschappen te doen en andersom op kleine kinderen te passen, zijn al geopperd. We proberen die verbindingen met de omgeving nadrukkelijk te leggen.”

Geen eiland
ParkEntree mag geen afgesloten eiland worden, wel moet het een veilige en prettige omgeving zijn voor de bewoners. Toch stond het gebied waar ParkEntree gerealiseerd wordt lange tijd niet zo bekend. ParkEntree is onderdeel van de grootscheepse vernieuwing van voormalige aandachtswijk Nieuwland. De naoorlogse woonwijk met goedkope huurwoningen stond lange tijd als slechte wijk te boek, een gebied waar allerlei soorten sociale problemen samen kwamen. Nog voor de crisis is besloten om 750 woningen, een aanzienlijk deel van de wijk, te slopen en er een meer gemengde wijk van te maken. Het stratenpatroon en de grote platanen zijn gebleven maar het soort woningen dat in Nieuwland verschijnt is geheel anders. Portieketageflats maken plaats voor eengezinswoningen en nieuwe woonvormen zoals ParkEntree. Een deel van het oude Nieuwland, tussen ParkEntree en het oude centrum van Schiedam staat nog overeind. Hoewel toekomstig bewoonster Marian de Graaff heel erg enthousiast is over ParkEntree was nu juist het stukje Schiedam tussen het centrum en haar nieuwe woning een reden om nog even te twijfelen. Het is voor haar het enige minpuntje. “Verder is het heel prettig dat het oude centrum van Schiedam dichtbij is en dat zowel het Beatrixpark als tram en metro om de hoek zijn.” Dat het oude stuk Nieuwland als minder prettig wordt ervaren is voor Groenewegen en Sievers reden om met de gemeente te bespreken of daar iets aan te doen is. “We hebben bijvoorbeeld aangekaart dat het goed zou zijn als de looproutes bijvoorbeeld meer verlichting krijgen en gevraagd of de gemeente meer kan doen tegen hangjongeren op straat.” Aandacht vragen voor dergelijke kwesties, past in het concept om een prettige woonomgeving te creëren, die niet ophoudt bij de erfgrens.

Geloof in concept
Groenewegen en Sievers denken dat er een markt is voor senioren die op vergelijkbare wijze willen wonen, een manier van wonen waarbij veel ruimte bestaat voor eigen initiatief en contact met leeftijdgenoten. Sievers: “De helft van de Nederlanders is inmiddels vijftig jaar of ouder. Het is daarom van belang dat er woonvormen komen die beter bij hun wensen aansluiten. De meeste senioren verhuizen pas als zij fysieke ongemakken hebben, maar dan is het sociaal vaak lastig om nog ergens te aarden. Dat proberen wij met een project als dit voor te zijn. En dat slaat aan want bewoners van ParkEntree komen uit Schiedam, maar ook uit de regio en één stel zelfs uit Enschede.” Volgens Groenewegen is het eveneens van belang meer in te spelen op de woonwensen van senioren, want: “Of het nu gaat om senioren of anderen, we willen woningen en plekken ontwikkelen waar een specifieke groep behoefte aan heeft.” Hoewel de woningen zelf niet, zoals bijvoorbeeld in CPO-projecten, met of door de bewoners zelf zijn ontwikkeld, gaat het hier vooral om de manier van samenleven. “Door de bewoners al in een vroeg stadium mee te nemen in het proces en dat te blijven doen, ontstaat iets waar echt behoefte aan bestaat. In de crisis was dat heel normaal, maar wij blijven dat doen. Wij willen alleen leefomgevingen creëren die betekenisvol zijn. In dit geval gaat het om senioren, maar co-creatie doen we ook met andere doelgroepen.” Daarmee maakt Blauwhoed het zich niet altijd gemakkelijk. Om de business case sluitend te krijgen, onder meer om de gemeenschappelijke ruimte te financieren, was een investeerder nodig. Die haakte echter op het allerlaatste moment af. Uiteindelijk is besloten om meer woningen aan toekomstige bewoners te verkopen en slechts tien woningen te verhuren die straks door D&S Vastgoed worden verhuurd. “Dat de aanvankelijke investeerder afhaakte had niets met het concept te maken,” zegt Groenewegen, “er is daar uiteindelijk besloten om niet in Schiedam te investeren.” Groenewegen is tevreden dat met D&S Vastgoed toch een andere investeerder is ingestapt, overigens een financier die betrokken is bij Schiedam en bovendien in het nieuwe concept gelooft. John van Doorn laat weten dat hij nieuwsgierig is wat het nieuwe concept op gaat leveren. “Als het aanslaat, dan zijn wij geïnteresseerd om ook elders in het land dit soort projecten te financieren.” Groenewegen en Sievers hopen nu al ook elders voet aan de grond te krijgen, maar lopen daarbij geregeld tegen onwil aan bij verschillende gemeenten in het land. Groenewegen: “We hebben verschillende keren te horen gekregen dat gemeenten niet zitten te wachten op een woongemeenschap van senioren omdat zij op termijn vrezen voor meer aanspraak op hun WMO budget. Dat is zuur omdat juist dit soort gemeenschappen ertoe bijdraagt dat senioren niet eenzaam worden, maar actief blijven. Dat verbetert de kwaliteit van leven en uiteindelijk levert dat de maatschappij geld op omdat mensen langer gezond blijven. Daar ben ik van overtuigd, ook al kan ik dat niet met cijfers staven.”

Gewillig oor
De gemeente Schiedam had wel een gewillig oor voor het concept Senior Smart Living. “In de plannen voor de vernieuwing van Nieuwland hadden we ook seniorenhuisvesting opgenomen omdat dat past in de gemengde wijk die wij willen creëren en omdat we de groep senioren in onze gemeente ook zien toenemen. Nadat Blauwhoed met dit concept kwam, zijn het geen traditionele ouderenwoningen geworden, maar een gemeenschap waar moderne senioren graag willen wonen,” zegt Fahid Minhas, wethouder Wonen in Schiedam. Daarbij speelt de sociale kant een belangrijke rol, vult wethouder Patricia van Aaken, die verantwoordelijk is voor zorg en welzijn, aan. “Het idee om eenzaamheid onder senioren te voorkomen sprak ons daarbij erg aan. En niet onbelangrijk is dat we den- ken dat deze vorm er voor zal zorgen dat mensen langer gezond zelfstandig thuis kunnen blijven wonen en doordat mensen makkelijk elkaar kunnen en zullen helpen, ze de weg naar professionele zorg minder snel en minder lang nodig hebben. Dat is vooral voor de bewoners zelf prettig.” Groenewegen is ook positief over de opstelling van de gemeente Schiedam. “Bij kleinere gemeentes lukt het vaak beter om dergelijke projecten van de grond te krijgen, grotere steden staan tegenwoordig minder open voor co-creatie en gaan voor snelle projectontwikkeling en de hoogste bieder om schaarse bouwgrond te ontwikkelen.” De gemeente Schiedam had derhalve ook andere keuzes kunnen maken. Minhas: “We hebben niet voor snelle opbrengsten gekozen door op de bewuste locatie eengezinskoopwoningen te realiseren. We hebben de tijd genomen om een project in co-creatie met de doelgroep tot stand te laten komen. Daarbij is uiteindelijk een marktconforme residuele grondwaarde betaald die weliswaar lager is dan bij een plan met eengezinswoningen maar prima paste binnen de kaders die door de raad waren meegegeven voor dit plan.”

Hofje 2.0
De toekomstige bewoners kunnen niet wachten totdat zij hun woningen kunnen betrekken. Vincent de Graaff en zijn vrouw Marian huren nu een groot appartement in het Rotterdamse Prinsenland. “We hebben een mooi huis en een prachtig uitzicht, maar onze buren spreken we nauwelijks. In de lift is iedereen beleefd, maar we kennen eigenlijk niemand, iedereen is erg op zichzelf. Straks gaat dat zeker veranderen, de gemeenschappelijke lounge wordt denk ik heel erg leuk.” Hetzelfde geldt voor Gerard van Kreuningen en zijn vrouw Jane. Zij hebben ParkEntree al benoemd tot een eigentijdse vorm van het klassieke hofje. “Wij zien het als een hofje 2.0. We zijn erg benieuwd wat er gaat ontstaan met de andere bewoners in ParkEntree.” Daarbij is het wel zo prettig dat veel gezamenlijk kan, maar niks moet. Van Kreuningen: “Wij hebben nu een hoekhuis, maar gaan straks expres midden in het blok wonen. We hebben ons eigen terras, maar we kunnen ook gebruik maken van de lounge, van de gemeenschappelijke ruimte. We hebben dus privacy maar kunnen anderen opzoeken als we dat willen.” En dat is precies het idee, zegt ook Sievers: “er is straks veel mogelijk om samen te doen. Maar niks moet, laat dat duidelijk zijn. Wie het gebouw binnenkomt, komt vanzelf langs de lounge. Dat hebben we zo gedaan om het gemeenschappelijke deel zo laagdrempelig mogelijk te maken. Maar wie daar geen zin in heeft, kan ook via de achterdeur naar binnen.”

Concept stedenbouwkundige schets Kunadacs

In Kunadacs in Hongarije werken we aan een kleinschalige buurt gericht op Nederlandse senioren. Inmiddels is een eerste stedenbouwkundige schets ingediend bij de gemeente. Begin volgend jaar denken we de volgende stap in het proces te kunnen gaan maken.

Interesse? Lees dan hier het eerdere bericht dat wij hierover schreven.

Begin volgend jaar organiseren we in Utrecht enkele bijeenkomsten voor belangstellenden. Laat het ons weten als u voor deze bijeenkomsten uitgenodigd wilt worden. Voor wat betreft de planning gaan wij uit van ontwikkeling van het landgoed met bungalows en villa’s in 2019 en bouw en oplevering in 2020.

Klik hier als u interesse heeft in deze ontwikkeling. Wij houden u graag op de hoogte van de stappen die we nemen.